سرور مجازی لینوکس یا ویندوز؟ مقایسه کاربردها

این انتخاب در بیشتر موارد خیلی سریع‌تر از چیزی که به نظر می‌رسد حل می‌شود: اگر نرم‌افزاری که باید روی سرور اجرا شود فقط نسخه ویندوز دارد، تصمیم از قبل گرفته شده است. اگر کاری که می‌کنید روی هر دو انجام می‌شود، بقیه این مقایسه به کارتان می‌آید.

تفاوت سرور مجازی لینوکس و ویندوز بیشتر از هر چیز در مصرف منابع، روش اتصال و نرم‌افزارهایی است که رویشان اجرا می‌شود؛ در ادامه هر کدام را جدا بررسی می‌کنیم. سیستم‌عامل فقط یکی از تصمیم‌های خرید سرور مجازی است؛ اگر هنوز با خود مفهوم آشنا نیستید، سرور مجازی چیست را اول بخوانید.

مصرف منابع

بزرگ‌ترین تفاوت عملی همین است. یک نصب معمولی لینوکس سرور بدون محیط گرافیکی، بخش کوچکی از حافظه و چند گیگابایت فضا مصرف می‌کند؛ باقی برای کار شما می‌ماند.

ویندوز سرور محیط گرافیکی دارد و سهم به‌مراتب بیشتری از حافظه و دیسک را برای خودش برمی‌دارد. عملاً یعنی روی یک پلن 1 گیگابایتی، ویندوز بالا می‌آید اما فضای کاری قابل استفاده‌ای باقی نمی‌گذارد.

اعداد رسمی هم همین را می‌گویند. اوبونتو سرور برای ایمیج‌های ابری حداقل 1 گیگابایت حافظه و 4 گیگابایت فضا اعلام می‌کند و برای کار واقعی 3 گیگابایت حافظه و 25 گیگابایت فضا را پیشنهاد می‌دهد. مایکروسافت برای ویندوز سرور 2025 حداقل 2 گیگابایت حافظه و 32 گیگابایت فضای پارتیشن سیستم را لازم می‌داند و برای نسخه دارای محیط گرافیکی 4 گیگابایت حافظه را توصیه می‌کند.

قاعده عملی: برای ویندوز از پلن‌هایی شروع کنید که دست‌کم 3 تا 4 گیگابایت حافظه دارند. پلن‌های 1 گیگابایتی برای لینوکس در نظر گرفته شده‌اند.

ویندوز بدون محیط گرافیکی

ویندوز سرور یک گزینه نصب بدون محیط گرافیکی هم دارد به نام Server Core که از خط فرمان و PowerShell مدیریت می‌شود. طبق مستندات مایکروسافت حدود 4 گیگابایت فضای کمتری از نسخه Desktop Experience می‌گیرد. اگر نرم‌افزارتان روی آن اجرا می‌شود و با خط فرمان ویندوز راحتید، راهی برای کم کردن مصرف است؛ اما بیشتر کسانی که ویندوز را برای محیط گرافیکی‌اش انتخاب می‌کنند، به همان Desktop Experience نیاز دارند.

روش اتصال

به سرور لینوکس با SSH و خط فرمان وصل می‌شوید. سبک است، روی هر اتصالی کار می‌کند و می‌شود کارها را با اسکریپت خودکار کرد. آموزشش را در اتصال به سرور مجازی لینوکس با SSH نوشته‌ایم.

به سرور ویندوز با Remote Desktop وصل می‌شوید و یک میزکار کامل می‌بینید. برای کسی که با ترمینال راحت نیست ساده‌تر است، اما پهنای باند بیشتری مصرف می‌کند و روی اتصال ضعیف کندی‌اش محسوس است. طبق مستندات مایکروسافت، برنامه اتصال برای ویندوز، مک، iOS و اندروید در دسترس است؛ یعنی از گوشی هم می‌توانید به سرور ویندوز وصل شوید. آموزشش در اتصال به سرور مجازی ویندوز با Remote Desktop است.

امنیت اولیه در هر کدام

هر دو سیستم‌عامل از لحظه تحویل روی اینترنت‌اند و ربات‌هایی که رمزهای ضعیف را امتحان می‌کنند خیلی زود سراغشان می‌آیند. کارهای اول کمی فرق دارد:

• لینوکس — ورود با کلید SSH به جای رمز عبور، غیرفعال کردن ورود با رمز پس از اطمینان از کار کردن کلید، و فعال کردن دیواره آتش با فقط پورت‌های لازم.
• ویندوز — رمز عبور طولانی و منحصربه‌فرد برای حساب مدیر، نصب به‌روزرسانی‌های Windows Update، و محدود کردن دسترسی به پورت Remote Desktop (به‌طور پیش‌فرض 3389) در فایروال تا جایی که ممکن است.

فهرست کامل‌تر را در بعد از خرید سرور مجازی چه کارهایی انجام دهیم ببینید.

نرم‌افزارها

لینوکس انتخاب متداول وب‌سرور، پایگاه داده، سرویس‌های پس‌زمینه، زبان‌هایی مثل پایتون و PHP و Node.js و تقریباً هر چیزی است که در دنیای متن‌باز نوشته می‌شود. حجم مستندات و آموزش برایش بسیار زیاد است.

ویندوز وقتی لازم است که نرم‌افزار موردنظر شما فقط روی آن اجرا می‌شود، یا وقتی به یک محیط گرافیکی راه دور نیاز دارید که بتوانید مثل یک کامپیوتر معمولی با آن کار کنید.

چند مثال که تصمیم را روشن‌تر می‌کند:

کدام توزیع لینوکس؟

اگر لینوکس را انتخاب کردید، سؤال بعدی توزیع است. برای سرور، نسخه‌های پشتیبانی بلندمدت (LTS) انتخاب امن‌تری‌اند. طبق چرخه انتشار اوبونتو، نسخه‌های LTS هر دو سال یک بار منتشر می‌شوند و 5 سال به‌روزرسانی امنیتی استاندارد می‌گیرند؛ یعنی سرور را سال‌ها بدون مهاجرت اجباری به نسخه جدید نگه می‌دارید. دبیان هم انتخاب پایدار و رایجی است. بیشترین حجم آموزش فارسی و انگلیسی برای همین دو است.

اگر لینوکس را برای اولین بار انتخاب می‌کنید

ترس از خط فرمان دلیل اصلی انتخاب ویندوز توسط خیلی از تازه‌کارهاست، در حالی که برای مدیریت روزمره یک سرور کوچک، مجموعه کوچکی از دستورها کافی است:

• sudo apt update و sudo apt upgrade — به‌روزرسانی فهرست بسته‌ها و نصب نسخه‌های جدید در اوبونتو و دبیان.
• sudo apt install nginx — نصب یک نرم‌افزار؛ اینجا وب‌سرور nginx به‌عنوان مثال.
• systemctl status nginx — دیدن اینکه یک سرویس در حال اجراست یا نه.
• sudo journalctl -u nginx — خواندن لاگ‌های همان سرویس وقتی چیزی درست کار نمی‌کند.
• sudo nano /etc/nginx/nginx.conf — باز کردن و ویرایش یک فایل تنظیمات در یک ویرایشگر ساده.
• df -h و free -h — دیدن فضای دیسک و حافظه.

با همین چند دستور بخش بزرگی از کار نگهداری انجام می‌شود و بقیه را هر وقت لازم شد یاد می‌گیرید. در مقابل، اگر ویندوز را فقط به خاطر آشنایی انتخاب کنید، هر ماه هزینه پلن بزرگ‌تری را می‌پردازید که بخشی از آن صرف خود سیستم‌عامل می‌شود.

لایسنس

توزیع‌های متداول لینوکس سرور رایگان‌اند. ویندوز سرور لایسنس دارد و این معمولاً در قیمت پلن یا به‌صورت هزینه جداگانه دیده می‌شود. شرایط دقیق لایسنس را از فروشنده بپرسید.

مقایسه در یک جدول

می‌شود بعداً عوضش کرد؟

بله. سیستم‌عامل را با نصب مجدد عوض می‌کنید — اما نصب مجدد تمام اطلاعات روی سرور را برای همیشه پاک می‌کند. قبل از اجرا نسخه پشتیبان بگیرید. اگر از لینوکس به ویندوز می‌روید، یادتان باشد ویندوز حافظه و دیسک بیشتری می‌خواهد و ممکن است پلن فعلی برایش کوچک باشد.

انتخاب کنید

در تاپ‌گیفت سیستم‌عامل را در مرحله سفارش انتخاب می‌کنید؛ روی کارت پلن‌ها لینوکس، ویندوز و میکروتیک به‌عنوان گزینه آمده است و از پنل کاربری هم می‌توانید بعداً سیستم‌عامل را از نو نصب کنید. پلن‌ها را می‌توانید بر اساس سیستم‌عامل ببینید: سرور مجازی لینوکس و سرور مجازی ویندوز، یا همه را در صفحه خرید سرور مجازی. اگر هنوز درباره اندازه پلن مطمئن نیستید، راهنمای خرید سرور مجازی را ببینید.